Categorie: Publiciteit

Doorvergiftiging door rattengif blijft onverminderd hoog

Ratten- en muizengif komt op grote schaal terecht in diersoorten waarvoor deze stoffen niet bedoeld zijn, zoals vossen, marters, egels, roofvogels en uilen. Sinds de aanscherping van het beleid in 2023 is geen blijvende daling te zien van deze doorvergiftiging. Dit blijkt uit onderzoek naar doorvergiftiging van ratten- en muizengif (formeel rodenticiden genoemd) door de vakgroep toxicologie van WUR, Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) en CLM Onderzoek en Advies.


Ratten- en muizengif mag alleen door professionele plaagdierbestrijders worden toegepast, nadat niet-chemische maatregelen (bijvoorbeeld het plaatsen van klapvallen) binnen het integraal plaagmanagement (IPM) zijn uitgevoerd en dit onvoldoende tegen de plaag heeft geholpen. Sinds 2023 gelden voorschriften voor gebruik in gebouwen, moeten plaagdierbeheersers zijn opgeleid en moet hun bedrijf beschikken over een certificaat. Doel van de regels is onder meer vermindering van (door)vergiftiging van mens en dier en het voorkomen van resistentie. Om te weten of deze regels tegen doorvergiftiging effectief zijn, heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat opnieuw onderzoek laten uitvoeren, in aanvulling op een eerder onderzoek uit 2019.

Ratten- en muizengif belemmert de bloedstolling en leidt zo tot interne bloedingen, ook in niet-doelsoorten. Niet-doelsoorten zoals slakken, zangvogels, veld- en spitsmuizen en wezels kunnen gif binnenkrijgen door te eten uit lokdozen met ratten- en muizengif. Ook roofdieren krijgen het gif binnen, als zij ratten, muizen of deze niet-doelsoorten eten. Dan is er sprake van doorvergiftiging (zie infographic 1). Dat veroorzaakt dierenleed, en de interne bloedingen vergroten de kans op een voortijdige dood.

In dit onderzoek is in alle vossen (n=13) en vrijwel alle steenmarters (n=218) ratten- en muizengif gevonden. In 84% van de egels (n=86) is één of meer van deze stoffen gevonden, en in 58 tot 100% van de roofvogels en uilen (zie infographic 1). Vergeleken met het onderzoek uit 2019 is de mate van doorvergiftiging niet verminderd. Bovendien zijn de concentraties niet blijvend gedaald tussen 2020-2022 en 2024-2025.

De aangescherpte regels voor IPM hebben dus niet geleid tot een verminderde doorvergiftiging van de onderzochte soorten. Dit geldt voor zowel rurale als stedelijke gebieden. Om doorvergiftiging te verminderen is betere implementatie en/of aanscherping van beleid noodzakelijk. Daarnaast is het voortzetten van de monitoring essentieel om toekomstige trends in blootstelling vast te kunnen stellen.

Voor dit onderzoek hebben de onderzoekers gebruik gemaakt van monsters van dieren die zijn ingezonden voor pathologisch onderzoek. Ook is samengewerkt met egelopvangen en zijn steenmarters via weidevogelbeheer binnengekomen. Voor dit onderzoek zijn geen dieren gedood.

Download de reportage

Rattenschutter “overvallen” door politie

De bilt, Zaterdag avond 23 mei: Henk Fennema uit Soest is aan het werk met de bestrijding van ratten op het terrein van een winkelcentrum. Hij werkt in opdracht van de vastgoedeigenaar, die het centrum exploiteert. Het winkelcentrum was gesloten, de meldkamer van de politie was geïnformeerd en Henk was duidelijk herkenbaar als rattenschutter.

Op het terrein is sprake van rattenoverlast. Ongediertebestrijders doen hun best en het terrein ligt bezaaid met lokdozen. Door de nieuwe regels m.b.t. het gebruik van rattengif is dit nauwelijks nog effectief. In dit soort situaties wordt steeds vaker een rattenschutter ingezet.

Geüniformeerde agenten met kogelvrij vest en handen op de heup betraden vanuit verschillende kanten het terrein en hadden de rattenschutter in het donker aanvankelijk niet gezien. Henk, die begreep dat zijn bericht aan de (112)-meldkamer kennelijk niet was aangekomen, trad naar voren.

De geschrokken politiemannen (een peloton van 8 man) sommeerde de rattenschutter om zijn “wapen” neer te leggen en zich om te draaien. Hij werd gefouilleerd en ondervraagd.

De vergissing werd snel duidelijk. Kennelijk heeft een omstander gezien dat er iemand met een “wapen” om de schouder rondliep en heeft de politie gebeld. De meldkamer heeft niet de link gelegd met de aangekondigde aanwezigheid van de rattenschutter. Nadat Henk zijn verhaal had gedaan ontspande de situatie. Zij zouden nog even nagaan waar het was misgegaan in de meldkamer. Na het controleren van de papieren en de excuses van politiemannen kon Henk weer aan werk.

De ratten waren kennelijk ook erg geschrokken, want deze hebben zich die avond niet meer laten zien.

Ratten op Terschelling (Evaluatie)

Eind november ben ik naar Terschelling teruggegaan om te kijken hoe de situatie met de ratten zich heeft ontwikkeld. Rattenschutters heeft vorig jaar december in opdracht van de gemeente vijf rattenschutters opgeleid en gekwalificeerd. Henk en ik hebben geholpen bij het in orde maken van de noodzakelijke vergunningen. Zij zijn vol goede moed aan de slag gegaan en hebben met z’n allen nu zo’n 800 ratten afgeschoten.

Ik heb een paar dagen op het eiland doorgebracht en heb gesproken met rattenschutter Jan van Rees en wethouder Bert Wassink. Verder zijn Jan en ik geïnterviewd door WNL en zijn opnamen gemaakt voor een TV-reportage over “De Kosten en Baten van wilde dieren”. Zodra bekend is wanneer deze wordt uitgezonden laat ik dat hier weten.

Wethouder Wassink is tevreden over de aanpak van ratten op het eiland en heeft de overtuiging dat hiermee een potentiële rattenplaag is voorkomen. Er zijn op het eiland namelijk geen predatoren, zoals vossen en marters. Het is belangrijk om het aantal ratten tot een minimum te beperken. Dat lukt en het aantal meldingen is teruggelopen.

Jan van Rees en zijn collega rattenschutters vormen een hecht team. Iedere melding wordt nog dezelfde avond door een van de schutters nagetrokken. De mannen gaan ook actief op zoek naar ratten met hun warmtebeeldkijkers. Met name op de dijken, de weilanden en in de duinen vinden ratten in de zomer een rijke habitat en kunnen zij zich vermeerderen. Door deze populaties actief te monitoren en te bestrijden wordt de aanwas beperkt.

Nu met de winter op komst trekken de ratten weer naar de bebouwing en zoeken warmte en voedsel bij de eilanders in schuren, stallen en kippenhokken. Dit is HET moment om ratten te gaan bestrijden. De gemeente heeft in onderstaande publicatie de eilanders op het hart gedrukt om onmiddellijk melding te maken van ratten. De mannen staan paraat. De doelstelling van de gemeente is (en blijft) om Terschelling zo goed als “rattenvrij” te maken.

De gemeente Terschelling heeft intussen in de gemeenteraad ook de inzet van de rattenschutters geëvalueerd. Zie onderstaand artikel.

Fragment uit krant “De Terschellinger” (klik om te lezen)

Schiermonnikoog en Vlieland

Ik ben dit voorjaar ook op Schiermonnikoog geweest om ratten te bestrijden op een camping en melkveehouderij. De autoriteiten op Schiermonnikoog zijn geschrokken van het aantal ratten (69 in twee avonden) dat ik in een weekend heb afgeschoten. Ik ben intussen in overleg met beleidsmakers van de gemeente Schiermonnikoog om te bekijken of daar ook rattenschutters moeten worden opgeleid en ingezet.

Op Vlieland wordt ook overlast van ratten ervaren. Intussen heeft een Vlielander zich ingeschreven voor de cursus voor rattenschutters. Ik ga komend voorjaar op bezoek bij deze aspirant rattenschutter om een beeld te krijgen van de situatie op dat eiland.

Texel

Texel hoort bij de provincie Noord-Holland terwijl Terschelling, Schiermonnikoog en Vlieland bij Friesland horen. Door ons gekwalificeerde rattenschutters kunnen in Friesland een vergunnen aanvragen. In Noord-Holland wordt dit voorbehouden aan jagers. Er zijn echter weinig jagers die van hun hobby een beroep willen maken.

Door de onwil van Noord-Holland om ons certificaat te accepteren is er een gebrek aan professionele rattenschutters om de rattenpopulatie op Texel in bedwang te houden. Zie onderstaand artikel…

Artikel NH-Nieuws. Klik om te lezen

Lustrum Ratslagmethode

Met de publicatie van de 4e druk van het “Handboek voor de Rattenschutter” is een mijlpaal bereikt. Het is 5 jaar geleden dat ik mij bewust werd van de mogelijkheden van richtkijkers met een ballistische calculator. Ik had in 2019 (met moeite) mijn nieuwe ATN X-Sight aan de praat gekregen en was overdonderd door het resultaat.

Ik wist toen dat het rattenschieten, zoals ik dat al 10 jaar deed, geen kunst meer was. Het werd een kwestie goed gereedschap en vakmanschap. Ik heb toen besloten om een onderneming te starten en heb eind 2019 de website Ratslag.nl gepubliceerd. Daarop schreef ik over mijn ervaringen als rattenschutter en intussen zijn we 5 jaar en veel publicaties verder.

Hoe nu verder?

De jaren zijn omgevlogen en de ontwikkelingen hebben elkaar in hoog tempo opgevolgd. Ik kon niet voorzien wat er allemaal zou gebeuren. Henk Fennema en ik zijn nog verwonderd over wat ons is overk0men en kijken daar met veel plezier op terug.

We moeten echter ook vooruit kijken. Ik wordt ouder en wil niet in de situatie komen het werk rond de Ratslagmethode en de cursussen voor mij te zwaar wordt. Tijd om nieuwe plannen te maken. Maar eerst kijken we even terug!

Terugblik

Ik heb (samen met Sjaak Stam van ERaNed en Henk Fennema) nagedacht over hoe we de bereikte resultaten van de Ratslagmethode, opleider Rattenschutters en ERaNed kunnen borgen. De EraNed-Leidraad, die recent in de vereniging “ERaNed” is vastgesteld is bedoeld om de werkwijze van de ecologische rattenschutters vast te leggen. ERaNed-leden dienen zich hieraan te houden. We grijpen het jubileum aan om met een gratis digitaal boekje aan het publiek uit te leggen waar we mee bezig zijn.

In het het boekje “Ratslagmethode – Stand van zaken” wordt een beeld geschetst van het ontstaan van de Ratslagmethode en welke organisaties daarbij een rol spelen. Het boekje is gericht op: Overheden, opleiders, vakbroeders en potentiele klanten. Het is gratis en kan in Pdf-formaat worden gedownload. Deel het gerust met mensen waarvan je denkt dat zij geïnteresseerd zijn.

Het boekje is ook in gedrukte vorm voor de kostprijs en verzendkosten beschikbaar. Klik HIER voor het fysieke boekje.

Let op: Het boekje is beschermd onder het auteursrecht en je mag geen teksten hieruit hergebruiken zonder toestemming van de auteur.

In dit boekje kijken we terug en vooruit en het is in samenwerking met Henk Fennema en Sjaak Stam van ERaNed geschreven. Hiermee heeft het boekje ook de “zegen” van het bestuur van ERaNed, die het Voorwoord heeft geschreven.

Handboek (4e druk)

Tegelijk met dit “jubileumboekje” is ook de 4e druk van het “Handboek voor de Rattenschutter” uitgebracht. Het Handboek is flink onderhanden genomen en bij het hoofdstuk over “Wet en Regelgeving” heeft Sjaak Stam geweldig geholpen.

Intussen het is Handboek meer dan een cursusboek. Het is geleidelijk een echt handboek geworden dat als leidraad dient voor alle rattenschutters en hun opleiders. Het ligt dan ook voor de hand om de Ratslagmethode (en uiteindelijk het Handboek) over te dragen aan ERaNed. Hoe we dat gaan doen lees je in het boekje.

Nieuwe 4e druk van Handboek

Vandaag is nieuwe versie van het “Handboek voor de Rattenschutter” gepubliceerd. In het hele boek is de term “Rattenjager” vervangen door “Rattenschutter”. Daarmee is de recente verandering van de beroepsnaam in alle uitingen van RATTENSCHUTTERS.NL doorgevoerd.

Wet en Regelgeving

In de nieuwe druk is het gehele hoofdstuk over “Wet en Regelgeving” opnieuw geformuleerd op basis van de Omgevingswet die per 1 januari 2023 is ingegaan. Dit was een omvangrijke operatie omdat iedereen nog moet wennen aan de veranderde indeling. Dat geldt ook voor de provincies die als uitvoerder met deze wet moeten werken. We hebben veel onderzoek gedaan naar de manier waarop de provincies de wet interpreteren en gebruiken voor het legaliseren van het rattenschieten.

SmartPhone-App voor ballistisch calculator

Omdat Chairgun (Hawke) niet meer beschikbaar is wordt de instructie voor de ballistische calculator nu gedaan met Exterior Ballistics. Ook hiervoor moest een deel van het boek worden herschreven. Verder zijn allerlei details geactualiseerd.

Rattenjager Peter Peeters in het nieuws

Vrijdag 30 december is in het 20:00 journaal aandacht besteed aan het verbod op rattengif in het nieuwe jaar. Het Kennis en Adviescentrum Dierplagen (KAD) heeft prima uitgelegd waarom ratten/muizengif problematisch is en alleen nog door professionele ongediertebestrijders mag worden gebruikt.

Peter Peeters (schutter rechts) doet schietvaardigheistoets

Er werd ook aandacht besteed aan alternatieve methoden van rattenbeheersing. Daarbij werd een van onze rattenjagers geïnterviewd en in beeld gebracht bij zijn werk.

Zie: Rattengif in 2023 aan banden: de kogel als alternatief – https://nos.nl/l/2458239

De inzet van rattenjagers maakt het gebruik van rattengif overbodig. Deze boodschap van Peter komt heel mooi over. Dank je wel!

Roosendaal omarmt Ratslagmethode

Klik voor het Artikel in ZUIDWEST UPDATE van Streekomroep ZuidWest

Op initiatief van Mike Heutink van RATTENJAGERS.NL is afgelopen donderdagavond een proef gedaan met afschot van ratten in het Vrouwenhof in Roosendaal.

Wij feliciteren de gemeente Roosendaal met de geslaagde pilot met onze methode. Het laat zien dat een humane bestrijding onderdeel moet zijn van een samenhangend pakket van maatregelen om rattenoverlast aan te pakken en te voorkomen.

Nu ook een artikel in het krantje van Roosendaal

Leuke raportage van BNN VARA

Bovenstaande opname is gemaakt door een team dat jongerenprogramma’s maakt. Het geeft een impressie van het praktijkgedeelte van onze opleiding voor rattenjagers. Het gaat dan om schietvaardigheid en veiligheid bij het omgaan met wapens.

Naast theorie over ratten, rattengedrag, wet en regelgeving wordt ook aandacht besteed aan de psychologische impact van het doden van dieren. Wij benadrukken dat bestrijding voorkomen moet worden. Als het toch moet dan humaan en met respect voor het dier.