Ratten op Terschelling (Evaluatie)

Eind november ben ik naar Terschelling teruggegaan om te kijken hoe de situatie met de ratten zich heeft ontwikkeld. Rattenschutters heeft vorig jaar december in opdracht van de gemeente vijf rattenschutters opgeleid en gekwalificeerd. Henk en ik hebben geholpen bij het in orde maken van de noodzakelijke vergunningen. Zij zijn vol goede moed aan de slag gegaan en hebben met z’n allen nu zo’n 800 ratten afgeschoten.

Ik heb een paar dagen op het eiland doorgebracht en heb gesproken met rattenschutter Jan van Rees en wethouder Bert Wassink. Verder zijn Jan en ik geïnterviewd door WNL en zijn opnamen gemaakt voor een TV-reportage over “De Kosten en Baten van wilde dieren”. Zodra bekend is wanneer deze wordt uitgezonden laat ik dat hier weten.

Wethouder Wassink is tevreden over de aanpak van ratten op het eiland en heeft de overtuiging dat hiermee een potentiële rattenplaag is voorkomen. Er zijn op het eiland namelijk geen predatoren, zoals vossen en marters. Het is belangrijk om het aantal ratten tot een minimum te beperken. Dat lukt en het aantal meldingen is teruggelopen.

Jan van Rees en zijn collega rattenschutters vormen een hecht team. Iedere melding wordt nog dezelfde avond door een van de schutters nagetrokken. De mannen gaan ook actief op zoek naar ratten met hun warmtebeeldkijkers. Met name op de dijken, de weilanden en in de duinen vinden ratten in de zomer een rijke habitat en kunnen zij zich vermeerderen. Door deze populaties actief te monitoren en te bestrijden wordt de aanwas beperkt.

Nu met de winter op komst trekken de ratten weer naar de bebouwing en zoeken warmte en voedsel bij de eilanders in schuren, stallen en kippenhokken. Dit is HET moment om ratten te gaan bestrijden. De gemeente heeft in onderstaande publicatie de eilanders op het hart gedrukt om onmiddellijk melding te maken van ratten. De mannen staan paraat. De doelstelling van de gemeente is (en blijft) om Terschelling zo goed als “rattenvrij” te maken.

De gemeente Terschelling heeft intussen in de gemeenteraad ook de inzet van de rattenschutters geëvalueerd. Zie onderstaand artikel.

Fragment uit krant “De Terschellinger” (klik om te lezen)

Schiermonnikoog en Vlieland

Ik ben dit voorjaar ook op Schiermonnikoog geweest om ratten te bestrijden op een camping en melkveehouderij. De autoriteiten op Schiermonnikoog zijn geschrokken van het aantal ratten (69 in twee avonden) dat ik in een weekend heb afgeschoten. Ik ben intussen in overleg met beleidsmakers van de gemeente Schiermonnikoog om te bekijken of daar ook rattenschutters moeten worden opgeleid en ingezet.

Op Vlieland wordt ook overlast van ratten ervaren. Intussen heeft een Vlielander zich ingeschreven voor de cursus voor rattenschutters. Ik ga komend voorjaar op bezoek bij deze aspirant rattenschutter om een beeld te krijgen van de situatie op dat eiland.

Texel

Texel hoort bij de provincie Noord-Holland terwijl Terschelling, Schiermonnikoog en Vlieland bij Friesland horen. Door ons gekwalificeerde rattenschutters kunnen in Friesland een vergunnen aanvragen. In Noord-Holland wordt dit voorbehouden aan jagers. Er zijn echter weinig jagers die van hun hobby een beroep willen maken.

Door de onwil van Noord-Holland om ons certificaat te accepteren is er een gebrek aan professionele rattenschutters om de rattenpopulatie op Texel in bedwang te houden. Zie onderstaand artikel…

Artikel NH-Nieuws. Klik om te lezen

ERB-Protocol (Rattenschutters)

Rattenschutters zijn “Ecologische Ratten Beheersers” (ERB) en gebruiken geen rattengif. Zij hebben dat niet nodig, omdat ratten afschieten effectiever is. Toch is er toenemende druk vanuit provincies en instanties om de rattenschutters en andere ecologische rattenbeheersers te onderwerpen aan de regels van Integrated Pest Management (IPM).

  • Opmerking:
    Er wordt van verschillende kanten beweerd dat vanaf 1 januari 2023 IPM verplicht is voor ongediertebestrijding. Dit is te lezen op de websites van verschillende instanties. Als je echter de bronnen erop na slaat, dan zie dat dit voortkomt uit vereenvoudigde berichtgeving van deze publieke instanties. In de Wet wordt dit nergens bevestigd.

IPM is bedoeld om het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen (biociden) in agrarische sectoren en bij ongediertebestrijding terug te dringen. De huidige praktijk van plaagdierbeheer is gebaseerd op het gebruik van biociden. Daarmee wordt van alles bestreden. Denk aan wespen, rupsen, bedwantsen, mieren, kakerlakken, houtworm, etc.. In het geval van ratten en muizen wordt gesproken over rodenticiden (ratten- en muizengif). In de agrarische wereld worden biociden gebruikt voor gewasbescherming. Dit is een eufemisme voor onkruid/insecten bestrijding. Zo is plaagdierbeheersing een mooi woord voor ongediertebestrijding.

Er is veel maatschappelijke onrust rond het gebruik van biociden voor plaagdieren en gewasbescherming. Onze overheid probeert daarom het gebruik van deze gifstoffen zoveel mogelijk terug te dringen. Overigens, zonder het meteen te verbieden. Een verbod op bestrijdingsmiddelen zou ontwrichtend werken voor de agrarische sector en voor de aanpak van allerlei soorten plaagdieren.

IPM-Protocol
IPM wordt gepropageerd als de oplossing voor het gebruik van biociden, terwijl het eigenlijk alleen een protocol is om het gebruik van biociden zo moeilijk mogelijk te maken. Onze overheid doet dat best slim, want als je het gebruik van biociden vrijwel onmogelijk maakt komen er vanzelf andere oplossingen in beeld.

Zo’n oplossing is de inzet van rattenschutters. Er zijn ook andere ecologische rattenbeheersers. Denk aan rattenbeheersers die werken met habitat-management en rattenklemmen. Zij gebruik geen rattengif. Dat geldt tevens voor rattenbeheersers die werken met fretten en honden. Zij hebben geen boodschap aan allerlei andere plaagdieren als wespen, rupsen en de gifstoffen die daartegen worden gebruikt. Zij zijn gespecialiseerd in rattenbeheersing en hoeven niet IPM-gecertificeerd te zijn. Zij gebruiken immers geen biociden.

Rattenvangen met Rookmachines en honden
Phill the Kettle, CC BY-SA 4.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0, via Wikimedia Commons

Het is begrijpelijk dat IPM-gecertificeerde rattenbestrijders jaloers zijn op hun ecologische collega’s, die geen last hebben van de belemmerende IPM-regels. Ecologische rattenbeheersers kunnen effectiever en efficiënter werken met hun van nature ecologische aanpak. Het is logisch dat de beroepsgroep van gif gebruikende plaagdierbeheersers hun ongenoegen aankaarten bij overheden en lobbyen voor gelijke rechten en plichten.

De intentie van overheden om middels een IPM het gebruik van biociden terug te dringen is gerechtvaardigd. Zij moeten alle belangen dienen en verstandig beleid voeren. In die zin zijn de IPM-regels voor wat betreft rattenbeheersing succesvol. Immers door de inzet van rattengif lastig te maken zijn nieuwe beroepsgroepen opgestaan, die ratten effectief kunnen beheersen zonder het gebruik van rattengif.

Daarmee is niet gezegd dat IPM voor rattenbeheersing helemaal onzin is. Er zullen altijd uitzonderlijke situaties zijn waar het gebruik van rattengif te rechtvaardigen is. Je moet er dan voor zorgen dat dit alleen als laatste redmiddel kan worden ingezet. Dat is precies waar IPM voor bedoeld is.

Rattenbestrijding met gif wordt zeldzaam
Reguliere rattenbestrijders kunnen niet concurreren met hun ecologische collega’s omdat zij hun meest effectieve wapen (rattengif) vrijwel niet meer kunnen inzetten. Zij beginnen met habitatmanagement, vervolgens mogen ze (na veel administratie) beginnen met de weinig effectieve mechanische bestrijding (Klemmen). Uiteindelijk mogen ze (na nog meer administratieve rompslomp) rattengif gaan inzetten voor een te korte periode. Dat leidt ertoe dat vergiftigde ratten alsnog overleven. Daarmee is het probleem voor de klant niet opgelost en blijven resistente ratten achter, die zich weer gaan vermenigvuldigen.

Nu lijkt het erop dat overheden zich laten beïnvloedden door een lobby van de (gif gebruikende) ongediertebestrijders. Zij willen dat de regels om het gebruik van rattengif te ontmoedigen ook worden opgelegd aan de ecologische rattenbeheersers. Zij denken dat rattenschutters alleen maar op ratten knallen en niets doen aan preventie. Dat geldt in elk geval niet voor de rattenschutters die volgens de ratslagmethode werken.

Genezen en voorkomen
Ecologische rattenbeheersing is meer dan ratten bestrijden. Klanten zijn niet geholpen met de afhankelijkheid van een rattenschutter die periodiek de ratten komt afschieten. Het is geen oplossing en bovendien zeer kostbaar. De inzet van een rattenschutter is arbeidsintensief. Klanten worden daar niet blij van.

Klanten weten ook dat het permanent inzetten van rattengif niet meer verantwoord is en dat mechanische bestrijding met klemmen gewoon niet werkt. Zij moeten dus kiezen tussen:

  • Een kostbaar contract aangaan met een reguliere plaagdierbeheerser, die wordt belemmerd door IPM-regels en geen resultaat kan leveren .
  • Zelf illegaal aan de slag gaan met rattengif dat hij via internet koopt en hopen dat hij niet tegen de lamp loopt. Hij kan ook een illegaal werkende ongediertebestrijder inhuren, als hij er een kan vinden.
  • Een ecologische rattenschutter inhuren die zijn probleem direct oplost en vervolgens met hem aan de slag gaat om een volgende rattenplaag te voorkomen. Deze kost ook geld, maar levert in ieder geval resultaat.

ERB-Protocol
Wij besteden in de cursus VSvR aandacht aan het voorkomen van rattenplagen. Met ingang van 2026 gaan we dit versterken door in onze cursus specifiek aandacht te geven aan het zogenaamde ERB-protocol. We geven de cursisten het gereedschap om hun klanten bij de hand te nemen en te adviseren op het gebied van preventieve maatregelen. Bij de afronding van de bestrijding levert de rattenschutter een (verplicht) advies om nieuwe rattenplagen te voorkomen of in ieder geval te beperken. Daarmee zijn onze klanten nog beter geholpen.

Met dit ERB-protocol willen we de overheden laten zien dat rattenschutters meer doen dan bestrijden. Zij werken vanuit een ecologisch, duurzaam en “diervriendelijk” perspectief. Daarbij past het niet om meer dieren te doden dan nodig is.

Klik HIER om het ERB-protocol te downladen….

Vragen of opmerkingen? Graag in de reacties hieronder….

ERaNed: Toets Vakbekwaamheid

Onze branchevereniging “Ecologisch Rattenbestrijders Nederland” stelt eisen aan de rattenschutters in hun ledenbestand. Zij willen dat zij gekwalificeerd, professioneel en commercieel actief zijn. Zij willen ook borgen dat zij vakbekwaam blijven. Daarom moeten ERaNed-rattenschutters iedere twee jaar een toets voor vakbekwaamheid afleggen.

Omdat Henk Fennema en Jos Kruis lid van ERaNed zijn moeten ook de meesters van Rattenschutters.nl zich aan deze toets onderwerpen. Voor deze gelegenheid zijn Henk en Jos samen naar de toets-locatie in Zeewolde gereden voor een schriftelijke theorietoets en een schietvaardigheidstoets.

De theoretische toets had een brede scope van IPM-kennis, ecologie van ratten en kundigheid m.b.t. het inregelen van Persluchtbuksen en nachtrichtkijkers. Wij (Henk en ik) waren wat verwonderd over de nadruk op IPM. IPM hoort bij het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en dat verwacht je niet bij een branchevereniging die ecologische rattenbeheersing nastreeft.

In onze cursus beperken wij ons tot het behandelen van algemene kennis over IPM. Dit omdat de ecologische rattenschutters soms samenwerken met IPM-gecertificeerde ongediertebestrijders die rattengif mogen inzetten. Ecologische rattenschutters doen niet aan chemische bestrijding en dan is kennis van IPM minder relevant. Wij zouden meer nadruk leggen op Ecologisch Rattenbeheer (ERB), dat begint met het wegnemen van de overlast naar een vooraf te bepalen drempelwaarde. Zodra deze is bereikt wordt gefocust op het aanpassen van de habitat rond de populatie om nieuwe rattenplagen te voorkomen. Want:… Voorkomen is beter dan genezen.

De daaropvolgende toets voor schietvaardigheid is wat meer praktijkgericht dan die van Rattenschutters.nl. De toets wordt afgelegd in een realistische setting op een melkveehouderij, waarbij op verspreid opgestelde doelen in de vorm van een rat wordt geschoten. Naast het correct treffen van de verschillende doelen wordt ook gelet op een veilige werkwijze. Wij vinden dit een prima manier om de schietvaardigheid te toetsen.

Gelukkig zijn Henk en ik geslaagd voor theorie en schietvaardigheid. Het zou wel gek zijn als de instructeurs van Rattenschutters.nl hierop onderuit zouden gaan. Natuurlijk hadden de eigenwijze meesters nog wel een kritiekpuntje. Zij stellen onafhankelijk van elkaar vast dat de toetsenmakers de theorie m.b.t. de ballistiek niet helemaal goed hadden begrepen.

Cursussen en certificaten in 2026

Afgelopen weekeinde zijn de laatste 20 cursisten van 2025 geslaagd voor het Ratslag-certificaat. Daarmee is het aantal Ratslag-gekwalificeerde rattenschutters op 300 gekomen. In de afgelopen vijf jaar is de cursus steeds aangepast aan nieuwe inzichten. Ook in 2026 gaan we onze cursus actualiseren.

Percentage van de toets voor schietvaardigheid
Wij merken dat dit percentage is gestegen van 80% in 2021 tot 95% in 2025. Een van de oorzaken is dat het gereedschap (luchtbuksen en richtkijkers) steeds beter wordt. Met name de richtkijkers worden geavanceerder, nauwkeuriger en beter te bedienen. Ook de instructeurs (Henk Fennema en Jos kruis) worden steeds meer ervaren. Leerlingen met problemen worden eerder opgemerkt en beter begeleid.

Een toets moet wat ons betreft ook een drempel zijn en wij streven naar een slagingspercentage van gemiddeld 90%. Wij hebben daarom besloten om de norm voor het Ratslag-certificaat te verhogen. Wij gaan vanaf 2026 toetsen tot en met 25 meter. D.w.z. dat cursisten 12 schoten moeten lossen op doelen tussen 5 en 25 meter. Tot nu toe was dat tot 20 meter.

Aantal cursisten voor 2026
De markt voor rattenschieten groeit. De dienstverlening krijgt steeds meer bekendheid en de vraag stijgt. Het is belangrijk dat het aanbod van gekwalificeerde en gecertificeerde rattenschutters gelijk opgaat met de marktontwikkeling. Ook om te voorkomen dat aspirant schutters onvoorbereid en ongeoefend op ratten gaan schieten en daarmee onnodig lijden veroorzaken.

Wij gaan in 2026 weer 80 rattenschutters opleiden en kwalificeren. De belangstelling voor onze opleiding is groot. Op dit moment staan er 65 mensen op de wachtlijst voor 2026. Deze worden op dit moment geplaatst en de verwachting is dat alle plekken voor het begin van 2026 al zijn vergeven.

Geldigheid van het Ratslag-certificaat
Overheden die ontheffingen geven vragen terecht om garanties dat de vakbekwaamheid van gecertificeerde rattenschutters ook over langere termijn wordt geborgd. ERaNed heeft deze wens al opgepakt door ERaNed-leden te verplichten om iedere twee jaar een toets voor schietvaardigheid te doen. Zij krijgen als zij slagen een aantekening op hun lidmaatschap pasje.

Rattenschutters gaat mee in deze ontwikkeling door een geldigheidstermijn aan het Ratslagcertificaat te koppelen. Deze is twee jaar. Certificaten die in 2026 worden afgegeven krijgen naast een afgiftedatum ook een geldigheidsdatum. Alle certificaten van voor 2026 krijgen een geldigheid van twee jaar na 1 januari 2026. Deze lopen dus allemaal af op 1 januari 2028. Wij gaan werken aan de mogelijkheid voor herhalingstoetsen. Wij gaan hiervoor in de loop van 2026 aanvullende diensten leveren.

Toets voor schietvaardigheid

Het Ratslag-certificaat is een belangrijk document nodig om bij overheden een vergunning en draagverlof aan te vragen. De eerste certificaten zijn op 29 mei 2021 uitgereikt en zijn nu dus ruim 4 jaar oud. Overheden (in gesprek met ERaNed) vragen zich af wat de houdbaarheid van het certificaat is. Het is na discussie intussen vastgesteld op 2 jaar.

ERaNed heeft onlangs besloten om leden te verplichten om iedere 2 jaar een schietvaardigheidstoets af te leggen. De branchevereniging gaat deze toetsen in eigen beheer voor haar leden organiseren.

Rattenschutters die niet professioneel en/of ecologisch werken kunnen geen lid worden van ERaNed. Zij vragen hun vergunning en draagverlof aan met het Ratslag-certificaat. Wij verwachten dat provincies en politie ook Ratslag-rattenschutters zullen gaan verplichten om een bewijs van vakbekwaamheid en schietvaardigheid te overleggen dat niet ouder is dan 2 jaar.

Wij moeten dus een dienst aanbieden waarbij het Ratslag-certificaat middels een toets kan worden geactualiseerd. Je krijgt dan een nieuw certificaat met daarop de vermelding van de datum van jouw laatste toets voor schietvaardigheid.

Henk Fennema en ik gaan in 2026 terugkomdagen organiseren om Ratslag-rattenschutters in de gelegenheid te stellen om hun certificaat te actualiseren. Globaal ziet dat er als volgt uit:

  • Je dient terplekke een nieuw ballistisch profiel aan te maken voor een loodvrije pellet. Je meet mondingssnelheid en voert de ballistische parameters in. Je gaat je wapen zero instellen op 25 meter. Je gaat proefschieten op verschillende afstanden. Uiteraard zijn de instructeurs aanwezig om te helpen.
  • Je krijgt ongeveer een uur de tijd om jouw wapen in te stellen.
  • Daarna ga je onder toezicht van een instructeur de “Toets schietvaardigheid” af leggen. De traditionele 12 schoten op 4 doelen op onbekende afstanden. Je mag één keer missen op een doel van 2 cm.
  • Geslaagden krijgen een nieuw Ratslag-certificaat.

Wij gaan in 2026 een aantal weekeind- en doordeweekse dagen plannen. Er zijn 192 certificaten die in 2026 zijn of gaan verlopen en we gaan proberen om zoveel mogelijk rattenschutters in 2026 te bedienen. We kunnen in de ochtend 15 mensen toetsen en in de middag nog eens 15. We kunnen in de zomer ook een paar avonden plannen. We moeten daarvoor ongeveer 7 terugkomdagen organiseren. De kosten voor een toets hebben we begroot op € 125,-

Extra cursusgroep in September 2025

Net als vorig jaar is het aantal inschrijving voor onze cursussen hoger dan het aantal beschikbare plaatsen. We hebben besloten om extra cursussen te plannen in september. Deze zijn vrijwel direct opgevuld met mensen die op de wachtlijst stonden. Er zijn (op het moment van schrijven) nog enkele plekken beschikbaar.

Om de cursussen te kunnen geven hebben we een extra instructeur aangetrokken. Gert-Jan Fluttert heeft de afgelopen cursussen als hulp-instructeur meegedraaid en hij gaat samen met Henk Fennema de september cursus verzorgen. Jos Kruis is dan op vakantie.

Gert-Jan heeft vorig jaar onze opleiding gedaan en is KNSA gecertificeerde trainer bij Schietsport vereniging Baarn. Wij zijn blij met Gert-Jan, omdat we nu gemakkelijker cursussen kunnen plannen.

Lustrum Ratslagmethode

Met de publicatie van de 4e druk van het “Handboek voor de Rattenschutter” is een mijlpaal bereikt. Het is 5 jaar geleden dat ik mij bewust werd van de mogelijkheden van richtkijkers met een ballistische calculator. Ik had in 2019 (met moeite) mijn nieuwe ATN X-Sight aan de praat gekregen en was overdonderd door het resultaat.

Ik wist toen dat het rattenschieten, zoals ik dat al 10 jaar deed, geen kunst meer was. Het werd een kwestie goed gereedschap en vakmanschap. Ik heb toen besloten om een onderneming te starten en heb eind 2019 de website Ratslag.nl gepubliceerd. Daarop schreef ik over mijn ervaringen als rattenschutter en intussen zijn we 5 jaar en veel publicaties verder.

Hoe nu verder?

De jaren zijn omgevlogen en de ontwikkelingen hebben elkaar in hoog tempo opgevolgd. Ik kon niet voorzien wat er allemaal zou gebeuren. Henk Fennema en ik zijn nog verwonderd over wat ons is overk0men en kijken daar met veel plezier op terug.

We moeten echter ook vooruit kijken. Ik wordt ouder en wil niet in de situatie komen het werk rond de Ratslagmethode en de cursussen voor mij te zwaar wordt. Tijd om nieuwe plannen te maken. Maar eerst kijken we even terug!

Terugblik

Ik heb (samen met Sjaak Stam van ERaNed en Henk Fennema) nagedacht over hoe we de bereikte resultaten van de Ratslagmethode, opleider Rattenschutters en ERaNed kunnen borgen. De EraNed-Leidraad, die recent in de vereniging “ERaNed” is vastgesteld is bedoeld om de werkwijze van de ecologische rattenschutters vast te leggen. ERaNed-leden dienen zich hieraan te houden. We grijpen het jubileum aan om met een gratis digitaal boekje aan het publiek uit te leggen waar we mee bezig zijn.

In het het boekje “Ratslagmethode – Stand van zaken” wordt een beeld geschetst van het ontstaan van de Ratslagmethode en welke organisaties daarbij een rol spelen. Het boekje is gericht op: Overheden, opleiders, vakbroeders en potentiele klanten. Het is gratis en kan in Pdf-formaat worden gedownload. Deel het gerust met mensen waarvan je denkt dat zij geïnteresseerd zijn.

Het boekje is ook in gedrukte vorm voor de kostprijs en verzendkosten beschikbaar. Klik HIER voor het fysieke boekje.

Let op: Het boekje is beschermd onder het auteursrecht en je mag geen teksten hieruit hergebruiken zonder toestemming van de auteur.

In dit boekje kijken we terug en vooruit en het is in samenwerking met Henk Fennema en Sjaak Stam van ERaNed geschreven. Hiermee heeft het boekje ook de “zegen” van het bestuur van ERaNed, die het Voorwoord heeft geschreven.

Handboek (4e druk)

Tegelijk met dit “jubileumboekje” is ook de 4e druk van het “Handboek voor de Rattenschutter” uitgebracht. Het Handboek is flink onderhanden genomen en bij het hoofdstuk over “Wet en Regelgeving” heeft Sjaak Stam geweldig geholpen.

Intussen het is Handboek meer dan een cursusboek. Het is geleidelijk een echt handboek geworden dat als leidraad dient voor alle rattenschutters en hun opleiders. Het ligt dan ook voor de hand om de Ratslagmethode (en uiteindelijk het Handboek) over te dragen aan ERaNed. Hoe we dat gaan doen lees je in het boekje.

Nieuwe 4e druk van Handboek

Vandaag is nieuwe versie van het “Handboek voor de Rattenschutter” gepubliceerd. In het hele boek is de term “Rattenjager” vervangen door “Rattenschutter”. Daarmee is de recente verandering van de beroepsnaam in alle uitingen van RATTENSCHUTTERS.NL doorgevoerd.

Wet en Regelgeving

In de nieuwe druk is het gehele hoofdstuk over “Wet en Regelgeving” opnieuw geformuleerd op basis van de Omgevingswet die per 1 januari 2023 is ingegaan. Dit was een omvangrijke operatie omdat iedereen nog moet wennen aan de veranderde indeling. Dat geldt ook voor de provincies die als uitvoerder met deze wet moeten werken. We hebben veel onderzoek gedaan naar de manier waarop de provincies de wet interpreteren en gebruiken voor het legaliseren van het rattenschieten.

SmartPhone-App voor ballistisch calculator

Omdat Chairgun (Hawke) niet meer beschikbaar is wordt de instructie voor de ballistische calculator nu gedaan met Exterior Ballistics. Ook hiervoor moest een deel van het boek worden herschreven. Verder zijn allerlei details geactualiseerd.

Project Terschelling

Terschelling heeft weer Ratten op het eiland, ze dachten er de afgelopen 50 jaar van verlost te zijn geweest.  I.v.m de uitzonderlijke habitat voor vogels en het feit dat niemand op ratten zit te wachten zocht de gemeente Terschelling naar een doeltreffende oplossing. Dit bericht kwam overal in het nieuws en het Omroep Friesland zocht contact met Jos om hem te vragen wat de oplossing zou kunnen zijn. Jos zijn antwoord was dat hij nog op een telefoontje van Terschelling zat te wachten en dat hij zeker kon komen helpen.

De volgende dag kwam het belletje van de gemeente Terschelling en werd Jos gevraagd of hij een voorstel kon maken hoe dit klusje te klaren. Dat voorstel lag er met twee dagen en binnen een uur nadat het voorstel was ingediend kwam ook de opdracht. Het plan was:

  • Rattenschutters uit Friesland inzetten op Terschelling om direct met de bestrijding te beginnen
  • Het verzorgen van een opleiding voor 5 personen die op het eiland wonen.

Verslag van een bijzondere cursus

Maandag 16 December: Jos en ik arriveren op Terschelling en gaan direct naar de geïmproviseerde schietbaan. Dit was een leegstaande schapenstal op het erf van een boerderij. Na het plaatsen van wat houten schotten en het dichtschroeven van een deur was de baan wat ons betreft gereed om te gaan starten.

De rest van de dag en de avond hebben we gebruikt om de locaties te bekijken waar reeds ratten gespot waren en waar de bestrijding reeds door Albert Hofstra  en Jos was gestart. Die avond hebben we 6 ratten geschoten maar ook gezien dat de wedstrijd hier nog niet gewonnen was.

Dinsdag 17 december. Dag 1: Om 10:00 uur zaten we in ons theorie lokaaltje achter in een schuur op het erf van de boerderij. Tegenover ons… Vier tot op het bot gemotiveerde eilanders. Het feest kon beginnen.
Na een uitgebreide intro en uitleg over het gereedschap stonden we met z’n zessen op de schietbaan. Iedere schutter beschikte over een prachtige FX Wildcat plus Pard Nightstalker kijker en Blazer 2.0 schietstok. Aan de spullen kon het dus niet liggen. Het was tijd om te starten met deel 1, schieten op Zero afstand. In razend tempo werden er vorderingen gemaakt, de groepjes werden heel snel kleiner en kleiner.
Dus hup het theorie lokaal weer in en uitleg over o.a. de ballistiek. Ook dit verliep soepel. Wij zagen geen wanhopige gezichten dus konden we weer fijn de baan op. Het resultaat na dag 1 was dat ze alle vier op 23 m groepjes konden schieten kleiner dan een Euro.
Na de cursus gingen we met de hele groep gezellig nog een biertje pakken bij een van de cursisten thuis.

Woensdag 18 December. Dag 2: We starten die dag met het herhalen van dag 1 en het verzamelen van de nodige data. Na het verzamelen en het invoeren van deze data in de app en de kijker konden we starten met het schieten op de doelen op variabele afstand. Rest van de dag zijn we  bezig geweest met zero stellen en fine tunen. Aan het einde van de dag was iedereen zo goed als examen klaar.
Na de cursus zijn we met de hele groep gaan kijken op een boerderij waar ratten zitten. De hele groep was in het bezit van een warmtebeeld kijker dus aan ogen geen gebrek. Het bleek een leerzame ervaring, de ratten waren ook erg nieuwsgierig naar wat er nu toch op het erf gebeurde en hielden ons scherp in de gaten. Mooi moment voor Jos om een demo te geven van het afschieten  in de praktijk. De rat zat onder de dakpan vlak boven de goot, enkele seconden later lag hij in de goot. Terschelling was weer een rat armer.
Na het eten gingen Jos en ik  nog even samen op pad. Omdat Hart van Nederland de volgende dag kwam filmen en gevraagd had of wij e.e.a. alvast zelf konden filmen. Wij hebben wat nachtopnamen gemaakt op een industrie terrein. Hier hebben we  2 flinke ratten uitgeschakeld.

Donderdag 19 December. Dag 3: Jos en ik stonden om 9:00 uur bij de boot, Hart van Nederland kwam filmen. Twee gezellige knapen melden zich bij de Camper van Jos en al vlot waren we onderweg naar het industrie terreintje waar Jos en ik de nacht ervoor wat hadden gefilmd. Na wat opnamen ter plekke vertrokken we naar onze schietbaan.
De cursisten mochten examen doen vandaag, dus gestart waar we de dag ervoor gebleven waren. Nog voor de middag waren er reeds drie cursisten geslaagd, de vierde direct na de gezellige gezamenlijke lunch. De rest van de middag hebben we besteed om alles wat ze hadden geleerd nogmaals zelf in de praktijk te brengen maar  dan met een loodvrij kogeltje. Aan het einde van de middag waren de 4 cursisten dus geslaagd en konden met lood en loodvrij uit de voeten.

Vrijdag 20 december 2024. Dag 4: Deze dag staat in het teken van het papierwerk voor de provincie en Politie en uitleg over Rattenschutters.nl en EraNed. We hebben ook wat voorbeelden uit de praktijk besproken.

Er was nog een vijfde cursist, die pas vrijdag kon aansluiten. Hij heeft de theorie van Stichting Lestrix gedaan en was daarvoor intussen geslaagd. Hij had ook het handboek van jos al flink uitgeplozen. Na een spoedcursus Ballistiek nam Ik hem mee de baan op. Na hem zijn wapen en kijker uitgelegd te hebben starten we zoals altijd met het schieten op zero afstand. Vanaf het eerste moment waren dit groepjes ruim kleiner dan de Euro. Dus door na stap 2, invoeren ballistische gegevens.
Direct na het invoeren starten we met het schieten op de variabele doelen. Het was bijna irritant zo gemakkelijk het deze cursist afging. Na wat correcties op het 5 meter doel schoot hij keer op keer op elke afstand in de roos, groepjes van 1 cm dus. Tijd voor de schietproef, maar ook hier gaf de schutter geen krimp, het resultaat, Cum Laude geslaagd.
We hadden zowaar nog tijd over om een loodvrij profiel in te stellen. Binnen 45 minuten was ook dit een feit, missie geslaagd.

Tussendoor kwam Terschelling tv nog even een interview doen en opnames maken, even later mochten we ook omroep Zilt nog te woord staan. Nog even de spullen opgeruimd, afscheid genomen en toen vlot naar de haven.
Helaas de cursus was voorbij, Jos en ik kijken nu terug op een paar fantastische leuke en gezellige dagen. Cursisten bedankt voor jullie tomeloze inzet, ik verwacht op zijn minst van de zomer nog uitgenodigd te worden voor het geven van nascholing. Ook de gemeente Terschelling bedankt voor jullie vertrouwen.

De volgende stap is de papierwinkel voorbereiden voor de aanvraag van het maatwerkbesluit bij de provincie en een draagverlof bij de politie. Jos trekt hier de kar, dus het kan eigenlijk niet meer fout gaan.

ERaNed Leden dag en ALV

Op 2 juni 2024 was er een leden dag van ERaNed, die is gecombineerd met een Algemene Ledenvergadering (ALV). Omdat ERaNed een vereniging is met een bestuur moet er ook twee keer per jaar vergaderd worden om zaken als de koers, het beleid, de begroting en de rekening te bespreken en met een stemming goed te keuren.

Omdat het moeilijk is om leden te verleiden om bij dergelijke (verplichte) vergaderingen aanwezig te zijn maakt het bestuur er iets moois van. Dat begint met een fantastische locatie bij Fons Versteeg in Kaatsheuvel. Hij heeft een groot terrein en een flinke schuur waar goed vergaderd kan worden. Daarbij komt dat Fons een mooie en lieve vrouw heeft, die geweldig kan koken. En, om het helemaal interessant te maken, was er een heuse schietbaan.

De vergadering

De vergadering was interessant omdat daarin het wel en wee van de vereniging ter sprake komt. Noemenswaardig is dat de vereniging nu 63 leden telt. Verder wordt besproken wat het bestuur (of leden) hebben gedaan in het afgelopen half jaar. Dat gaat dan meestal over gesprekken, die zijn gevoerd met de overheden om de belangen van de leden te behartigen. Er was ook een sponsor gevonden in de vorm van een wapenhandel, die op vertoon van het ERaNed pasje korting wil geven.

We hadden in de vergadering ook een presentatie van Rob Boom van Phoenix-Advisory.eu. Hij is wapendeskundige die de laatste 8 jaar bijna fulltime als expert wet- en regelgeving functioneert. Zijn oorsprong ligt in de handel en advies. Hij kent in Den Haag goed de wegen, vertegenwoordigt jagersverenigingen, schietverenigingen en dergelijke en is beheerder militair erfgoed en wapens in musea.

Hij vertelde onder meer over nieuwe wetgeving voor de Wet Wapens en Munitie (Wwm) die maar niet door de politiek wordt opgepakt. Hij had ook hele goede aanbevelingen voor ons als branchevereniging, die we uiteraard gaan oppakken. Dit is niet de plek om hier in detail over te schrijven, maar ik kan je wel vertellen dat alle deelnemers op het puntje van hun stoel zaten. Het was buitengewoon interessant en leerzaam.

De lunch (zeg maar diner!…)

Ik kom woorden te kort voor de prachtige maaltijd, die ons werd voorgeschoteld door Fons en zijn vrouw. En omdat het ook lekker weer was konden we daarvan in een zonnetje genieten.

Schietproef

Het bestuur van ERaNed krijgt regelmatig de vraag van overheden hoe zij als branchevereniging de kwaliteit van haar leden garanderen. Hieruit is het idee ontstaan om leden jaarlijks een schietproef af te nemen. Als deze wordt behaald krijgt het betreffende lid een stempel op zijn ledenpas.


Er was door een commissie een schietproef ontwikkeld waarbij werd geschoten op een houten blok, met daarin een gat ter grootte van een twee Euro-muntstuk. Daarachter zat een stalen kogelvanger. Als door het gat geschoten werd hoorde je dat met een belgeluid. Treffen in het hout geeft vrijwel geen geluid. Een BEL was RAAK en één PUNT. Het parkoers bestond uit twintig doelen. Beoordeling:

  • 20 keer raak = Uitstekend
  • 18 of 19 raak = Goed
  • 17 keer raak = Voldoende
  • Minder dan 17 = Onvoldoende


Hoewel de schietproef nog vrijwillig is hebben alle (21) aanwezige leden de proef gedaan. Er waren twee schutters met 20 punten, één schutter met 17 punten en twee met minder dan 17. De rest had 18 of 19 punten. Alle geslaagden hebben (ter plekke) het stempeltje op hun pasje ontvangen.

De ervaring met deze manier van schietproef afnemen neemt het bestuur mee in haar beraadslagingen. Er moet op punten nog wel wat aan geschaafd worden en daar gaat de commissie zich over buigen.

Samenvattend

Het was een fantastische leden dag en ik ben er volgend jaar absoluut weer bij.

Meer over ERaNed (klik op link)